nazywane też kakejiku ( 掛け軸, kakejiku )

to obrazy lub kaligrafie malowane na papierze lub jedwabiu oprawione

w ozdobnej tkaninie, podklejone specjalnym papierem i zakończone dwoma

drewnianymi drążkami ułatwiającymi zwijanie obrazu do przechowania.

Przybyły do Japonii z Chin w epoce Heian. W tym okresie nastąpiła fascynacja

sztuką i filozofią Chin. Artyści z Japonii szkolili się w chińskich akademiach a

dwory szogunów gościły  mlarzy i poetów z Chin. Do XIV wieku głównym

tematem zwojów były postacie z buddyjskiej tradycji oraz sutry.

Shaka Nyorai (Sakya Tathagata)  KYOTO

Obecne w Japonii chińskie krajobrazy z okresu dynastii Song, oprawione

jako kakemono były gromadzone jako skarby kultury. 

Podziwianie kwitnących śliw ,  Ma Yuan , XII-XIII wiek

  W epoce Muromachi pod wpływem buddyzmu Zen

kakemono stało się ważnym elementem ceremonii herbacianej.

W początkowym okresie eksponowane w buddyjskich klasztorach

zawędrowało do rezydencji możnych ludzi gdzie,

było eksponowane w pokoju herbacianym chashitsu w alkowie - tokonoma

lub w pawilonie herbacianym znajdującym się w ogrodzie.

W tradycyjnym japońskim domu przechowuje się

przynajmniej kilka obrazów kakemono na różne okazje,

wywiesza się je stosownie do pory roku, spodziewanego gościa

czy przesłania jakie gospodarz chce przekazać uczestnikom ceremonii

herbacianej. 

TOKONOMA i CEREMONIA HERBACIANA

TOKONOMA z KALIGRAFIĄ 

* BOKUSEKI - Kaligrafie w czarnym tuszu na papierze

pisane przez mnichów Zen,

 

* kaligrafie na jedwabiu,

* SHIGAJIKU - obrazy połączone z kaligrafią 

Obrazy kakemono, na których dodawano inskrypcje poezją lub prozą odnoszące się

do treści obrazu lub jego autora. Na poniższym przykładzie obraz - koan (buddyjska zagadka)

uzupełniło kaligrafią 30 mnichów.

"Łowienie suma tykwą" - JOSETSU -

Skarby Narodowe Japonii w Kyoto 

 * SUIBOKUGA - obrazy malowane tuszem (Sumi-e) na papierze 

monochromatyczne malarstwo czarnym tuszem.

Stworzone w Chinach, przeniesione przez Koreę do Japonii. Wykorzystuje bogate

techniki malarskie z wykorzystaniem czarnego tuszu, wody i pędzla.

* GENPITSU - technika minimalnej ilości dotknięć pędzla , stworzona przez chińskich

mistrzów, stosowana w malarstwie ZEN. 

"Li Po recytuje" - Muzeum Narodowe w Tokio

* krajobrazy barwne na jedwabiu,

   "Różowa peonia pod okryciem" Watanabe Seitei (1851-1918)

GALERIE AM HAUS DER KUNST • MUNICH • GERMANY 

* BIJINGA - piękne kobiety 

 "Zegar i piękność" - Nishikawa Sukenobu

Muzeum Narodowe Tokio

  "Winogrona" - Tachihara Kyosho

Muzeum Narodowe w Tokio 

* zwierzęta - symbole,

 " Żurawie" - dwa obrazy, Wen Zheng, Chiny, dynastia Ming

Świątynia Shokoku-ji , Kyoto

* DOUSHAKUGA - postacie z tradycji buddyjskiej (Daruma, Kanon)

  "Kannon (Avalokitesvara)" , Yunwai Yunxiu, Chiny, dynastia Yuan,

Muzeum Narodowe Kyoto

* KAKEMONO-E - drzeworyty oprawione w jedwabiu

(Ukiyo-e) -obrazy przepływającego świata 

"Bitwa na dachu" , Yoshitoshi, 1885 r. - kolekcja prywatna

* obrazy ZEN - symboliczne i surowe (w czarnym tuszu)

Artykuł o malarstwie połączonym z poezją haiku - HAIGA

"Ptaki" , Nyogen Nowak - współczesny artysta- mnich Zen

  ARTYKUŁ O KAKEMONO

opublikowany na stronie: www.japonia.org.pl

PIECZĘCIE I  PODPISY

Warto ujawnić tym, którzy nie wiedzą a przypomnieć tym, którzy

o tym słyszeli, że Japończycy nie używają osobistego podpisu.

Zamiast tego sposobem podpisywania dokumentów jest ich pieczętowanie

osobistą pieczęcią - hanko. 

Niektóre obrazy kakemono posiadają również podpis autora złożony

w postaci artystycznie wykaligrafowanych znaków.

Trzeba jednak pamiętać, że część obrazów to kopie sławnych mistrzów

i podpisy mogą być "podróbką" oryginału.

Dlatego najwyższe ceny osiągają obrazy o udokumentowanym pochodzeniu

bez wątpliwości, co do autentyczności autora. 

ZASADY EKSPOZYCJI I PRZECHOWANIA OBRAZÓW

Obrazy kakemono należy eksponować w rozproszonym świetle.

Bezpośrednie światło słoneczne spowoduje szybkie wyblaknięcie kolorów.

Bardzo dobrą zasadą jest traktowanie kakemono, jako obrazu sezonowego

i dokonywanie co kilka miesięcy zmian wywieszonych obrazów.

Daje to  przyjemny efekt zmian naszego otoczenia i obcowania z nowym

obrazem. Przechowanie kakemono odbywa się w stanie zwiniętym.

Należy unikać zbyt ścisłego i zbyt luźnego zwinięcia obrazu.

Idealnym sposobem przechowania jest włożenie obrazu do drewnianego

pudełka kiribako.

ZWINIĘTE KAKEMONO 

  

Pomieszczenie do przechowania obrazów musi być suche i przewiewne.

Polecam wykorzystaną przeze mnie garderobę. Dużą ilość obrazów dobrze

jest ułożyć warstwami w dużych tekturowych pudełkach.

Długo przechowywane obrazy dobrze jest przynajmniej raz w roku rozwinąć

i wywiesić na dwa tygodnie. W takim przypadku może być potrzebne dobre

rozprostowanie obrazu przy pomocy ciężarków - fuchin.

Optymalnym okresem ekspozycji obrazu wydaje mi się być okres ok 2-3

miesięcy w roku. Wynika stąd, że dobrze jest mieć 4-5 obrazów na jedno

miejsce ekspozycji.

Zastosowanie  ciężarków do obciążenia dolnego drążka (nawet własnej

produkcji) pozwala usunąć większość śladów zagięć obrazu.